Journey to the Mind

ผมไม่แน่ใจว่าจะให้นิยามว่า ‘เดอะ รีดเดอร์’ (Der Vorleser) เป็นนิยายประเภทไหนดี

เดอะ รีดเดอร์ แบ่งออกเป็นสามภาคในเล่ม 
ภาคแรก ไมเคิล แบร์ก อายุ 16 ปี ได้พบกับ ฮันนา ชมิตซ์ อายุ 36 ปี จากนั้นไม่นานทั้งคู่ก็ได้มีสัมพันธ์สวาทกัน ในภาคแรกนี้นิยายมีลักษณะเป็นอีโรติกที่ละเมียดละไมและลึกซึ้ง ขั้นตอนก่อนร่วมหลับนอนกันนั้น ฮันนาค่อยๆ จัดระบบระเบียบขั้นตอนพิธีขึ้นไม่ว่าจะเป็นการอาบน้ำ การปรุงกลิ่นกาย และที่สำคัญคือ เด็กหนุ่มจะต้อง ‘อ่านหนังสือ’ จำพวกวรรณคดีคลาสสิกทั้งหลายให้เจ้าหล่อนฟังก่อนร่วมรักกัน

ภาคที่สอง เป็นตอนที่พระเอกโตเป็นหนุ่มนักศึกษาแล้ว ได้เข้าร่วมฟังการตัดสินคดีค่ายกักกันเอาชวิตซ์ อาจเป็นเพราะว่าผู้เขียนเองก็เป็นผู้พิพากษา ดังนั้นจึงสามารถบรรยายการต่อสู้กันระหว่างบุคคลฝ่ายต่างๆ ในศาลได้อย่างมีชั้นเชิง ดุเดือดด้วยถ้อยวาที และน่าตื่นเต้นติดตาม แล้วในที่สุด ไมเคิล แบร์ก ก็ได้พบความจริงอันน่าแปลกใจและได้ล่วงรู้ความลับบางอย่างของฮันนา ชมิตซ์

ภาคที่สาม ด้วยชีวิตที่ไร้ฮันนา เขาก็ใช้ชีวิตที่เหลือของเขาไปอย่างเรื่อยเปื่อย เมื่อเขาได้มีโอกาสติดต่อฮันนาอีก เขาทำเพียงส่งเทปที่อัดเสียงของเขาขณะอ่านวรรณกรรมชิ้นสำคัญของโลกทั้งหลายลงไป และส่งไปให้เธอ เพียงเท่านั้น 

เดอะ รีดเดอร์ ได้เปิดประเด็นวิวาทะด้านศีลธรรม ตั้งคำถามถึงปัญหาชีวิตคู่ และเปิดโปงปมจิตวิทยาของมนุษย์ได้อย่างถึงแก่น

“ทำไม ทำไมหนอสิ่งสวยงามในชีวิตจึงต้องปิดฉากลงอย่างรวดเร็ว หรือเพียงเพราะมันมีความจริงอันลึกลับดำมืดซ่อนอยู่? ทำไมหนอ ความทรงจำดีงามในชีวิตคู่ของใครต่อใครต้องเปลี่ยนเป็นเรื่องเศร้า เพียงเพราะคู่ของเราไปมีคนอื่นอีก เราไม่อาจมีสุขได้ในสถานการณ์แบบนั้นหรือ? ทั้งที่ความจริงเราก็มีความสุขไปแล้ว น่าแปลกที่บางครั้งความสุขความทรงจำแสนดีไม่อาจคงอยู่ตลอดไป เพียงเพราะมันจบลงด้วยความทุกข์ ถ้าจะให้ความสุขนั้นคงอยู่ตลอดไป ก็ต้องให้เรื่องนั้นจบลงอย่างมีความสุขด้วยหรือ? เหตุผลคือเรื่องราวต่างๆ มักจบลงด้วยความเจ็บปวดรวดร้าว ถ้ามันมีความรวดร้าวแฝงอยู่ โดยจะรู้ตัวหรือไม่ก็ตาม ว่าแต่อะไรเล่าคือความเจ็บปวดโดยไม่รู้ตัว? เป็นอย่างเดียวกันกับความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นจริง แต่เราไม่ได้ใส่ใจจดจำใช่ไหม?”

ผู้เขียนได้แบ่งเรื่องออกเป็นบทสั้นๆ เมื่ออ่านจบบทหนึ่งก็อยากอ่านต่อไปอีกบททันที นอกจากนั้น ฉากต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นฉากอีโรติก ฉากการต่อสู้ด้วยวาจาในศาล ฉากอดีตอันเจ็บปวดรุนแรง หรือฉากการต่อสู้กับชีวิตของตัวละคร ล้วนมีพลังล้นออกมาอย่างเหลือเฟือ ชวนติดตามและยังสอดแทรกข้อชวนคิดมากมาย

อย่างน้อย นิยายเล่มนี้ก็อาจจะทำให้เราได้สามารถมองเห็นความรุนแรงที่เรากระทำต่อคนอื่นโดยไม่รู้ตัวมากขึ้นก็เป็นได้

ลองอ่านดูเถิดครับ แล้วจะรู้ว่าความแยบยลอย่างมีชั้นเชิง เป็นยังไง